
Μια πολύ ενδιαφέρουσα και εκτενή ανάλυση των Delphine Strauss και David Gardner για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, δημοσιεύουν οι FINANCIAL TIMES.
Αρχικά, η ανάλυση αναφέρεται στα πολλά και διαδοχικά ταξίδια του τούρκου ΥΠΕΞ στο εξωτερικό, ώστε να μπορέσει να πείσει για τον ανερχόμενο περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας, σύμφωνα με την πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» που ακολουθεί η χώρα. Ο κ. Davutoglu προσπάθησε να έχει διαμεσολαβητικό ρόλο σε διαμάχες από τα Βαλκάνια μέχρι τη Βαγδάτη, ενώ καλλιέργησε νέες φιλίες ακόμη και με χώρες που παλιότερα υπήρχαν διαμάχες, όπως η Συρία και η Ελλάδα.
Όμως πρόσφατες εντάσεις έχουν δημιουργηθεί μεταξύ της Τουρκίας και παραδοσιακών της συμμάχων. Η πρωτοβουλία εξεύρεσης λύσης με την Αρμενία απέτυχε, το Ισραήλ επιτέθηκε σε πλοίο Τούρκων ακτιβιστών και η χώρα καταψήφισε την αμερικανική πρόταση για νέες κυρώσεις στο Ιράν.
Παρουσιαζόμενη ως υπέρμαχος των παλαιστινιακών δικαιωμάτων, η Τουρκία έχει αφαιρέσει από το Ιράν τη δυνατότητα να κυριαρχήσει στην περιοχή. Η Τουρκία θέλει να τονίσει την ανεξαρτησία της από την Ουάσιγκτον, και αυτό έχει ανεβάσει την αξιοπιστία της στην περιοχή.
Αναλυτές στην Ουάσιγκτον βλέπουν πλέον την Άγκυρα σαν μη αξιόπιστο εταίρο, ενώ επισημαίνουν ότι πρέπει να γίνουν κινήσεις για να δείξει η Τουρκία την δέσμευση της προς τη Δύση. Όμως, επισημαίνουν οι αναλυτές, δεν πρέπει να μας εκπλήττει το γεγονός της στροφής της Τουρκίας προς την Ανατολή, καθώς ήταν φυσικό επακόλουθο του ανοίγματος των Βαλκανίων, της Κεντρικής Ασίας, του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής. Επιπλέον η χώρα, εκτός από μέλος του ΝΑΤΟ, προεδρεύει του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης γεγονός που την υποχρεώνει να καλύψει το κενό εξουσίας στην περιοχή. Παρ’ όλ’ αυτά, η χώρα επιμένει ο πρωταρχικός και στρατηγικός της στόχος είναι η ένωση με την Ευρώπη.
Άρα το ερώτημα δεν πρέπει να είναι αν η Τουρκία στρέφεται ανατολικά, αλλά αν επιδιώκει αποτελεσματικά τα συμφέροντα της, καταφέρνοντας να εξισορροπήσει παλιούς και νέους συμμάχους καθώς ενδυναμώνει το ρόλο της στην περιοχή, σχολιάζουν οι αναλυτές της εφημερίδας.
Προς το παρόν τα αποτελέσματα του δόγματος του Davutoglu είναι ανάμεικτα. Στις επιτυχίες περιλαμβάνονται η φιλία με τη Συρία, οι βελτιωμένες σχέσεις με τους Κούρδους και τα βήματα για τη δημιουργία μιας τελωνειακής ένωσης της Μέσης Ανατολής. Όμως υπάρχουν και αποτυχίες, όπως η συμφωνία για το ουράνιο, η απομάκρυνση της Τουρκίας από τη διαμεσολάβηση Ισραήλ-Συρίας και το πάγωμα των σχέσεων με την Ελλάδα και την Αρμενία.
Πολλές κινήσεις της Τουρκίας γίνονται για εσωτερική κατανάλωση. Μέχρι τη δεκαετία του ’90 η εξωτερική πολιτική καθοδηγούνταν από τα ζητήματα ασφαλείας. Τώρα συμπορεύεται όλο και περισσότερο με τις απόψεις του κοινού που βλέπει με υποψία κάθε ξένη επέμβαση και είναι έντονα αντιαμερικανικό. Αναλυτής του Brookings Institution επισημαίνει ότι αυτό που βλέπουμε δεν είναι μια ισλαμική εξωτερική πολιτική αλλά η προσπάθεια μιας λαϊκίστικης κυβέρνησης να εκμεταλλευτεί την αγανάκτηση της Τουρκίας με την Αμερική και την Ευρώπη.
Ο κ. Davutoglu προσπαθεί έντονα να διορθώσει την εντύπωση ότι η Τουρκία ενδιαφέρεται μόνο για τη Μέση Ανατολή. Ο διορισμός Τούρκου διπλωμάτη σε μια υψηλή θέση του ΝΑΤΟ την προηγούμενη βδομάδα αποδεικνύει τον ρόλο της Τουρκίας στη Συμμαχία, υποστηρίζει ο τούρκος ΥΠΕΞ.
Όμως αυτό το καλοκαίρι αποδεικνύεται αιματηρό για την Τουρκία λόγω των επιθέσεων του ΡΚΚ. Η χώρα ζητά βοήθεια από τις ΗΠΑ και έτσι ίσως ο κ. Erdogan και ο κ. Davutoglu να πρέπει να αναθεωρήσουν το ρητό ότι η πολιτική είναι μόνο περιφερειακή, καταλήγει η ανάλυση.
