ZoomNews

Επιλέγοντας αρχηγό: Εγγύτητα, διαχειριστική ικανότητα ή κάτι περισσότερο;

Των Γιάννη Κωνσταντινίδη*, Γιώργου Σιάκα**

Μια εσωτερική αναμέτρηση για την ηγεσία ενός πολιτικού κόμματος είναι πάντοτε μια ευκαιρία μέτρησης της σημασίας των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας στην επιλογή ψήφου.

Ανεξάρτητα από την τελική επίδραση της ηγεσίας στη διαμόρφωση των προτιμήσεων στο εκλογικό πλαίσιο, κάτι που συναρτάται και με τα επίπεδα ιδεολογικής ή ταξικής πόλωσης στο εκλογικό κοινό, ο εσωκομματικός αγώνας δεν μπορεί παρά να έχει και χαρακτήρα ανταγωνισμού μεταξύ ιδιοτήτων των προσώπων. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν στην εσωκομματική αναμέτρηση δεν αντιπαρατίθενται λιγότερο ή περισσότερο μορφοποιημένες ιδεολογικές τάσεις, ώστε να περιορίζεται η σημασία των χαρακτηριστικών των υποψηφίων. Και ακόμα περισσότερο όταν η αναμέτρηση λαμβάνει χώρα ενώπιον ενός πολύ διευρυμένου σώματος εκλεκτόρων, ουσιαστικά των ψηφοφόρων του κόμματος, η απόσταση των οποίων από τις όποιες ιδεολογικές ζυμώσεις εντός του κόμματος τους στερεί τη δυνατότητα να στηρίξουν την επιλογή τους σε μη προσωποκεντρικά κριτήρια.

Η επόμενη αναμέτρηση για την ηγεσία της ΝΔ, την οποία φαίνεται να επιθυμεί η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του κόμματος, εμφανίζει και τα δύο χαρακτηριστικά. Ένα «ανοιχτό» εκλεκτορικό σώμα θα κληθεί να επιλέξει μεταξύ υποψηφίων που δεν θα αντιστοιχίζονται με σαφήνεια σε κάποια ιδεολογική γραμμή πλεύσης. Πώς θα επιλέξουν, λοιπόν, τον επόμενο αρχηγό τους οι ψηφοφόροι της ΝΔ; Η άσκηση δεν είναι εύκολη. Κατά πρώτον, γιατί οι υποψήφιοι για τη θέση δεν έχουν εκδηλώσει ανοιχτά την πρόθεσή τους. Δεύτερον, γιατί οι ιδιότητες εκείνες που θα μπορούσαν να αναδειχθούν ως κομβικές για την επιλογή είναι πάρα πολλές και συνεπώς η σύγκριση των προσώπων επί ορισμένων εξ αυτών δεν μπορεί να είναι εξαντλητική. Τρίτον, γιατί στην παρούσα χρονική στιγμή η δημοτικότητα της ΝΔ και των στελεχών της βρίσκεται πολύ χαμηλά, με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολα διακριτή η υπεροχή οποιουδήποτε υποψηφίου.

Σε πρόσφατη έρευνα της Μονάδας Ερευνών Κοινής Γνώμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας επιχειρήθηκε η μέτρηση θετικών και αρνητικών ιδιοτήτων τριών πιθανών διεκδικητών της ηγεσίας της ΝΔ, οι οποίοι και επιλέχθηκαν στη βάση των αυθόρμητων απαντήσεων που δίνουν το τελευταίο διάστημα οι περισσότεροι από τους ψηφοφόρους στο ερώτημα για τον προτιμούμενο διάδοχο του Αντώνη Σαμαρά. Συγκρίνοντας τα ποσοστά θετικών αξιολογήσεων που συγκέντρωσαν οι τρεις πρώην υπουργοί της ΝΔ με τα αντίστοιχα του πρωθυπουργού στο σύνολο του δείγματος, γίνεται αντιληπτή η υστέρηση του προερχόμενου από τη ΝΔ πολιτικού προσωπικού. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ εκλαμβάνεται τόσο ως καλύτερος διαχειριστής («θα τον εμπιστευόμουνα να διαχειριστεί τα χρήματά μου») όσο και ως εγγύτερος και με μεγαλύτερη κατανόηση («θα ήθελα να ήταν φίλος μου»).

Οι θετικές αξιολογήσεις των τριών πρώην υπουργών της ΝΔ δεν εμφανίζουν διαφορά ως προς την ιδιότητα της διαχείρισης, αν και η Όλγα Κεφαλογιάννη υπερέχει με άνεση των άλλων δύο ως προς την ιδιότητα της εγγύτητας τόσο στο σύνολο του δείγματος (17% έναντι 4,5% για τους άλλους δύο), όσο και, το σημαντικότερο, στους ψηφοφόρους της ΝΔ (36% έναντι 11%-14% για τους άλλους δύο). Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, και κατά δεύτερο λόγο ο Νίκος Δένδιας, συγκεντρώνουν εντονότερα ποσοστά (έως και 25% για τον Κυριάκο Μητσοτάκη) στην αναστροφή των ιδιοτήτων της καλής διαχείρισης («δεν θα του δάνειζα ποτέ χρήματα») και της εγγύτητας («αν μιλούσαμε, δεν θα μπορούσε να με καταλάβει»). Παρ’ ότι τα αντίστοιχα ποσοστά στους ψηφοφόρους της ΝΔ φτάνουν μόλις στο 11% έως 15%, διακρίνεται ένα πρώτο εμπόδιο στο δρόμο αυτών των δύο υποψηφίων προς την ηγεσία του κόμματος.

Προφανώς οι προσλαμβανόμενες ιδιότητες των προσώπων θα λειτουργήσουν ως συνδυαστικός με άλλα στοιχεία παράγοντας ερμηνείας της επιλογής ψήφου, ακόμα και σε ένα κόμμα με παράδοση σε επιλογές αρχηγών βάσει τέτοιων κριτηρίων. Για ένα κόμμα εξουσίας, άλλωστε, η προοπτική επιστροφής στην κυβέρνηση είναι πάντα ο κινητήριος μοχλός επιλογών. Με δεδομένη, ωστόσο, τη δημοσκοπική καθίζηση της ΝΔ, ένα τέτοιο κριτήριο πιθανώς να χάσει μέρος της αξίας του και το κόμμα να στραφεί σε μια περισσότερο ιδεολογικοκεντρική επιλογή. Πιθανοί υποψήφιοι θα πρέπει συνεπώς να εργαστούν με προσοχή στο σχεδιασμό ενός καθαρού ιδεολογικού στίγματος.

*Ο Γ. Κωνσταντινίδης είναι επίκουρος καθηγητής και επιστημονικά υπεύθυνος της Μονάδας Ερευνών Κοινής Γνώμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

**Ο Γ. Σιάκας είναι υπεύθυνος Έρευνας Πεδίου της Μονάδας Ερευνών Κοινής Γνώμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *