ZoomNews

Κυστική Ίνωση: Ασφαλείς και αποτελεσματικές οι πρώτες θεραπείες που στοχεύουν στο αίτιο της νόσου

Δύο θεραπείες για την Κυστική Ίνωση, οι οποίες χορηγούνται σε ασθενείς με συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλάξεις, είναι μακροπρόθεσμα ασφαλείς και αποτελεσματικές, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα της ζωής τους, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο Ευρωπαϊκό Ιατρικό συνέδριο για την Κυστική Ίνωση που διοργανώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Βασιλεία της Ελβετίας.
Η Κυστική Ίνωση είναι μία σπάνια γενετική ασθένεια, που υπολογίζεται ότι προσβάλλει 75.000 ανθρώπους στη Βόρειο Αμερική, την Ευρώπη και την Αυστραλία. Στη χώρα μας υπολογίζονται περίπου 800 ασθενείς, με το 1/3 αυτών να έχει ήδη ενηλικιωθεί.
Η νόσος προκαλείται από τις μεταλλάξεις ενός γονιδίου που λέγεται CFTR, το οποίο κωδικοποιεί πρωτεΐνες απαραίτητες για την ομαλή ροή ηλεκτρολυτών και νερού εντός και εκτός των κυττάρων διαφόρων οργάνων, μεταξύ των οποίων και οι πνεύμονες. Όταν το CFTR είναι μεταλλαγμένο, ο οργανισμός μπορεί να παράγει ελαττωματική πρωτεΐνη ή να μην την παράγει καθόλου, με συνέπεια να συσσωρεύεται πυκνή, κολλώδης βλέννα στους πνεύμονες, η οποία ευθύνεται για χρόνιες πνευμονικές λοιμώξεις που προοδευτικά προκαλούν βλάβες στον πνευμονικό ιστό και αναπνευστική ανεπάρκεια. Η ασθένεια είναι σοβαρή και πολυσυστηματική και προς το παρόν δεν υπάρχει τρόπος ίασης, ενώ οι ασθενείς έχουν μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης.
Μέχρι σήμερα έχουν απομονωθεί περισσότερες από 1.900 μεταλλάξεις του γονιδίου CFTR. Για να εκδηλώσει κάποιος τη νόσο πρέπει να κληρονομήσει δύο μεταλλάξεις (μία από κάθε γονιό). Στην Ελλάδα οι φορείς της νόσου υπολογίζονται σε περισσότερους από 500.000.
Η νέα θεραπεία, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν στο συνέδριο, βασίζεται στο φάρμακο με τη δραστική ουσία ivacaftor, το οποίο είναι εγκεκριμένο και χορηγείται μεμονωμένα ως μονοθεραπεία στους ινοκυστικούς ασθενείς, ηλικίας 6 ετών και άνω, που φέρουν συγκεκριμένες μεταλλάξεις του γονιδίου CFTR. Η χορήγηση της μονοθεραπείας με ivacaftor εξετάστηκε σε εκατοντάδες ασθενείς που το λαμβάνουν επί έως και 5 χρόνια: σε 1.256 ασθενείς από ένα αμερικανικό Μητρώο Ασθενών και σε 411 από ένα αντίστοιχο βρετανικό.
Όπως ανακοινώθηκε στο 39ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κυστικής Ίνωσης (ECFS), τα στοιχεία από τις ΗΠΑ έδειξαν ότι ο ετήσιος κίνδυνος θανάτου, η ανάγκη για μεταμόσχευση πνεύμονα, οι νοσηλείες και οι παροξύνσεις των αναπνευστικών λοιμώξεων, ήταν σημαντικά λιγότερες στους ασθενείς που λαμβάνουν το ivacaftor, σε σύγκριση με άλλους ασθενείς οι οποίοι δεν το έχουν λάβει ποτέ. Οι τάσεις είναι ανάλογες και στους βρετανούς ασθενείς, αλλά οι διαφορές στον κίνδυνο θανάτου και την ανάγκη για μεταμόσχευση πνεύμονα δεν είναι στατιστικώς σημαντικές.
Οι μακροχρόνιες αυτές αναλύσεις δεν εντόπισαν νέες ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου, πέρα από εκείνες που είχαν παρατηρηθεί στις προεγκριτικές κλινικές μελέτες του. Επιπλέον, στους ασθενείς που έπαιρναν το φάρμακο παρατηρήθηκαν λιγότερες επιπλοκές της κυστικής ίνωσης, όπως διαβήτης και θετικές καλλιέργειες για διάφορα μικρόβια.
Στο συνέδριο, παρουσιάστηκαν επίσης στοιχεία για την ασφάλεια του συνδυασμού lumacaftor/ivacaftor, ο οποίος έχει ένδειξη μόνο για όσους ασθενείς είναι ομόζυγοι της γονιδιακής μετάλλαξης F508del. Το συγκεκριμένο φάρμακο είναι ήδη εγκεκριμένο για τους ασθενείς ηλικίας 12 ετών και άνω, ενώ κατά τη διάρκεια του συνεδρίου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της τρίτης φάσης της μελέτης του παραπάνω συνδυασμού φαρμάκων σε 58 παιδιά ηλικίας 6-11 ετών με κυστική ίνωση που φέρουν δύο μεταλλάξεις του γονιδίου με την ονομασία F508del.
Ειδικότερα, τα νέα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, απέδειξαν ασφάλεια του συνδυασμού και βελτιώσεις σε πολλούς δείκτες της νόσου όπως η αύξηση του σωματικού βάρους των παιδιών που έλαβαν τον συνδυασμό, η βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας (FEV1), η μειωμένη αποβολή χλωρίου στον ιδρώτα κ.α.
Η παρασκευάστρια εταιρεία του φαρμάκου έχει υποβάλλει αίτημα στον Αμερικάνικο Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) για να εξεταστεί ο συνδυασμός για συμπληρωματική έγκριση της χορήγησής του και σε παιδιά της ηλικιακής ομάδας 6-11 ετών. Η αξιολόγηση έχει προγραμματιστεί για τις 30 Σεπτέμβριου 2016.
Στην Ευρώπη, ολοκληρώθηκε η εισαγωγή 200 ασθενών ηλικίας 6-11 ετών σε μία αντίστοιχη κλινική μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται το 2017. Στο πρώτο εξάμηνο της επόμενης χρονιάς, η παρασκευάστρια εταιρία σχεδιάζει να υποβάλει αίτηση στην Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων για την έγκριση του παραπάνω συνδυασμού σε παιδιά ηλικίας 6-11 ετών ομόζυγα με την μετάλλαξη F508del.
Παράλληλα, στις αρχές του 2017 αναμένονται και τα αποτελέσματα μεγάλης κλινικής μελέτης που πραγματοποιείται σε ασθενείς με Κυστική Ίνωση που φέρουν τις λεγόμενες «nonsense» (: ανερμηνεύσιμες) μεταλλάξεις με τη δραστική ουσία Ataluren. Ήδη, αποτελέσματα προηγούμενων κλινικών δοκιμών απέδειξαν βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας και μείωση του αριθμού των εξάρσεων της πνευμονικής λοίμωξης σε ασθενείς με τις παραπάνω μεταλλάξεις οι οποίοι δεν ελάμβαναν χρόνια εισπνεόμενη αγωγή με τομπραμυκίνη.
Το συνέδριο διήρκησε από τις 8 έως τις 11 Ιουνίου και το παρακολούθησαν επιστήμονες υγείας και ερευνητές από πολλές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής με θεματολογία που καλύπτει όλο το φάσμα της Κυστικής Ίνωσης, τη φαρμακοθεραπεία, τη φυσικοθεραπεία, την άσκηση, τη διατροφή, την αντιμετώπιση των λοιμώξεων και την πρόληψη της νόσου. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες υπήρξαν οι συνεδρίες και οι ανακοινώσεις για τη θεραπευτική αντιμετώπιση των πνευμονικών λοιμώξεων από ανθεκτικά στελέχη μικροβίων και μυκήτων και οι ανακοινώσεις για άλλες θεραπείες που βρίσκονται σε διάφορα στάδια κλινικών δοκιμών. Μεγάλη ήταν και αυτήν τη χρονιά η συμμετοχή των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών από διάφορες χώρες οι οποίοι στο πλαίσιο της ανάπτυξης και εφαρμογής κατευθυντηρίων οδηγιών ψυχικής υγείας αντάλλαξαν εμπειρίες υποστήριξης των ασθενών και των οικογενειών τους, όπως και πρακτικές για καλύτερη αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης που παρουσιάζουν κάποιοι ασθενείς και οι συγγενείς τους. Τέλος, σε ειδική ενότητα του συνεδρίου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Καταγραφής των ασθενών με Κυστική Ίνωση και τα νέα εργαλεία που αναπτύχθηκαν για την ενημέρωση των ασθενών σχετικά με την καταγραφή που πραγματοποιείται σε πολλές χώρες της Ευρώπης και τα αποτελέσματα της. Σύμφωνα με ανάλυση των στοιχείων της παραπάνω καταγραφής για τα έτη 2008-2013 ο μέσος όρος ηλικίας των ασθενών αυξήθηκε στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, ενώ αντίθετα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης μειώθηκε.

Related Posts

%d bloggers like this: