ZoomNews

Media culpa: Όταν τα κλικ πήραν τη θέση του τηλεκοντρόλ

Της Κατερίνας Δούκα

12573740_1697741417107275_3816987963554323241_n

Τον Σεπτέμβριο, ένα άρθρο κοινοποιήθηκε στο facebook ένα εκατομμύριο φορές. Ήταν η είδηση της Denver Guardian ότι ο Πάπας Φραγκίσκος έδωσε τις ευλογίες του στον Ντόναλντ Τραμπ να κερδίσει τις εκλογές.

Μόνο που Denver Guardian δεν υπάρχει και ο Πάπας ποτέ δεν έδωσε τις ευλογίες του στον Τραμπ. Ε και; Πόσοι το έμαθαν αυτό από τους ένα εκατομμύριο χρήστες του facebook και τα δεκάδες εκατομμύρια άλλους που είδαν, αντέδρασαν ή σχολίασαν τη συγκεκριμένη κοινοποίηση;

Στην Αμερική, οι έρευνες έχουν δείξει ότι το 44% των πολιτών ενημερώνεται για την ειδησεογραφία από το facebook.

Στις πρόσφατες αμερικάνικες εκλογές, τον Ντόναλντ Τραμπ στήριξαν 19 εφημερίδες και έντυπα, με το πιο γνωστό από αυτά να είναι το σκανδαλοθηρικό National Enquirer. Τη Χίλαρι Κλίντον τη στήριξαν οι υπόλοιπες 243, μεταξύ αυτών οι πλέον έγκυρες New York Times και Washington Post. Τα προεκλογικά άρθρα δε, όλων αυτών των εφημερίδων υποστήριζαν μετά πάθους ότι η υποψήφια των Δημοκρατικών είχε την Προεδρία στο τσεπάκι της.

Ο εκδότης και ο διευθυντής της New York Times, λίγες μέρες μετά τη «σοκαριστική» νίκη Τραμπ έγραψαν και έστειλαν στους συνδρομητές τους μία επιστολή, ζητώντας σχεδόν συγνώμη για τις λάθος προβλέψεις τους και υποσχόμενοι να επαναφιερωθούν ξανά στη θεμελιώδη αρχή της δημοσιογραφίας, με ειδήσεις δοσμένες με ειλικρίνεια, χωρίς φόβο ή εύνοια.

Οι συντάκτες της ανύπαρκτης Denver Guardian, δε χρειάζεται να ρίξουν τα μούτρα τους με περιττές συγνώμες. Κατάφεραν, όπως και μία ομάδα συντακτών από την ΠΓΔΜ που μέσα από εκατό ψεύτικα σάιτ έγραφε διαδικτυακά άρθρα για τον Τραμπ, να βγάλουν οικονομικό κέρδος. Καμία πρεμούρα για την εκλογή του Τραμπ ή της Κλίντον δεν είχε η παρέα από τα Σκόπια. Μάλιστα, είχαν ξεκινήσει με hoaxes για την Κλίντον αλλά μόλις είδαν ότι δεν είχαν την ανταπόκριση που περίμεναν σε κλικ, και άρα σε κέρδος, το γύρισαν σε αντίστοιχα για τον Τραμπ.

O Oμπάμα, έχοντας αντιληφθεί τι χιονοστιβάδα εξελίξεων μπορεί να προκαλέσει η διάδοση ψευδών ειδήσεων μέσω των social media, το αποκάλεσε «κίνδυνο για τη δημοκρατία» στην ομιλία του στο Βερολίνο την Πέμπτη. «Ειδικά στην εποχή που τόσοι άνθρωποι ενημερώνονται από τα social media , αν δεν μπορούμε να κάνουμε το διαχωρισμό μεταξύ των σοβαρών επιχειρημάτων και της προπαγάνδας, τότε έχουμε πρόβλημα».

Στα δικά μας, οι δημοσκοπήσεις που έχουν γίνει από τις ευρωεκλογές και μετά, έχουν διαψευστεί πανηγυρικά πάμπολλες φορές. Και τις έδειχναν και τις ανέλυαν όλα τα κανάλια. Έπαιξε και αυτό το ρόλο του στην απαξίωση των εγχώριων παραδοσιακών ΜΜΕ. Όχι ότι ήταν ο πιο βασικός λόγος, αλλά έδωσε ένα γερό επιχείρημα στους επικριτές τους ώστε να τους γυρίσουν την πλάτη.

Πάμε στο εγχώριο κοινό των social media και το πιο λάιτ παράδειγμα οφθαλμοφανούς πολιτικού ψεύδους που έκανε μεγάλη καριέρα. Τον Αρτέμη Σώρρα και τα 600 δις του με τα οποία ήθελε να πληρώσει το ελληνικό χρέος δεν θα τον ήξερε κανείς, αν οι Έλληνες χρήστες των social media δεν το έκαναν γνωστό μέσα από κοινοποιήσεις από ανυπόληπτα μπλογκ και σάιτ. Κανένα mainstream μέσον δεν του αφιέρωσε χρόνο και εικόνα, και όμως αυτός ο τύπος είναι πανελληνίως γνωστός και πλέον γυρίζει ανά τη χώρα με το νεοσυσταθέν κόμμα του. Το facebook είχε φροντίσει γι’ αυτό.

Ο Clay Shirky, καθηγητής Νέων Μέσων στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, δεν είναι αισιόδοξος σχετικά με τον έλεγχο του φαινομένου: «Το facebook απορρόφησε τα ενημερωτικά μίντια και τώρα θέλουμε να συμπεριφερθεί ως αρχισυντάκτης ειδήσεων. Είναι αδύνατον να επιβληθεί κάτι τέτοιο».

Πόσο μάλλον όταν ο ιδρυτής του μέσου, Μαρκ Ζάκεμπεργκ, το μόνο που έχει κάνει μέχρι στιγμής για τις ψευδείς ειδήσεις που κυκλοφορούν ανενόχλητες στα timeline 1.8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων που χρησιμοποιούν το facebook είναι να απαγορεύσει τις διαφημίσεις τέτοιων σάιτ στην πλατφόρμα του.

Έχει αποδειχθεί ότι οι άνθρωποι τείνουν να υιοθετούν ως αληθινές τις ειδήσεις που επιβεβαιώνουν τις απόψεις τους.

Μήπως λοιπόν, το επιχείρημα- statement της γιαγιάς «το είπε η τηλεόραση» εξελίχθηκε στο «το γράφει το ίντερνετ» της σημερινής γενιάς και το μόνο που αλλάζει είναι το μέγεθος των παραπλανημένων; Ένα τρομακτικό μέγεθος, που είναι ικανό να επηρεάζει τις μάζες. Λύση πάντως, προς το παρόν δεν υπάρχει.

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: