ZoomNews

Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες

Της Ξένιας Κουναλάκη

Ενας νεαρός άνδρας με σκούρο δέρμα κοιτάζει αμήχανα γύρω του το χάος που σκόρπισε η επίθεση στη χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου, στη σκιά της βομβαρδισμένης Εκκλησίας της Μνήμης. Το όνομά του είναι Ναβέντ Μπ., είναι 23 χρόνων και κατάγεται από το Πακιστάν. Εφτασε στη Γερμανία πέρυσι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς κι έκτοτε διαμένει σε προσφυγικό καταυλισμό που έχει διαμορφωθεί στο παλιό αεροδρόμιο Τέμπελχοφ της πρωτεύουσας. Μιλάει μια περίεργη διάλεκτο, για την οποία είναι δύσκολο να βρεθεί μεταφραστής. Η αίτηση ασύλου του δεν έχει ολοκληρωθεί γιατί δεν έχει εμφανιστεί στις απαραίτητες ακροάσεις. Δεν έχει όμως ούτε απορριφθεί. Εκκρεμεί.

Το βράδυ της περασμένης Δευτέρας κατεβαίνει στο κέντρο για να απολαύσει λίγο την παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, στην οποία ειδικεύονται οι Γερμανοί. Μυρωδιά καραμελωμένου μήλου και ζεστού κρασιού, ξεκούρδιστοι ήχοι από το καρουσέλ-αντίκα, πλεκτά σκουφιά και ψευδαίσθηση θαλπωρής. Μέσα σε λίγα λεπτά όλα αυτά αντικαθίστανται από εικόνες βίας και φωνές πόνου, σώματα διαμελισμένα και αναστεναγμούς – έστω ίχνη μιας ζωής. Δεν ξέρει τι έχει γίνει και κρίνει σκόπιμο να απομακρυνθεί. Γρήγορα. Ενας περαστικός θεωρεί ύποπτο το ταχύ βήμα του. Τον ακολουθεί. Εκείνος τρομάζει και αρχίζει να τρέχει, τρέχει. Ο διώκτης του πλέον σιγουρεύεται. Τον καταδιώκει κανονικά, ενημερώνοντας και την αστυνομία. Δύο χιλιόμετρα πιο κάτω, συλλαμβάνεται. Ανακρίνεται επί τουλάχιστον 24 ώρες. Το μικρό όνομα, η ηλικία και ορισμένα ακόμη στοιχεία του δίνονται στη δημοσιότητα. Η αστυνομία πραγματοποιεί επιδρομή στο κέντρο υποδοχής προσφύγων, που τον φιλοξενούσε. Οι συγκάτοικοί του, τον τελευταίο χρόνο, ανακρίνονται. Τέσσερις εξ αυτών προσάγονται για να καταθέσουν. «Ηταν ένας κανονικός τύπος», λέει κάποιος που τον γνώριζε. Ο ίδιος ο συλληφθείς αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη. Αρχίζουν οι πρώτες διαρροές σε εφημερίδες. «Μάλλον συλλάβαμε τον λάθος άνθρωπο», παραδέχονται οι Αρχές. Ο Ναβέντ Β. μπορεί να φύγει. «Συγγνώμη, λάθος», του λένε οι άνδρες της Αντιτρομοκρατικής και τον στέλνουν σπίτι – έστω στον θάλαμό του στο παλιό αεροδρόμιο.

Κάπως έτσι φαντάζομαι την ιστορία του νεαρού Πακιστανού, που επί μία μέρα «καταδικάστηκε» στο συλλογικό υποσυνείδητο για κάτι που δεν είχε κάνει. Και είναι ενδεικτική, όσο και ανθρώπινη, η συμπεριφορά του αυτόπτη μάρτυρα που είχε μέσα στο μυαλό του μια προκατασκευασμένη εικόνα για το πώς μοιάζει ο δράστης μιας τέτοιας επίθεσης: γύρω στα 20, μελαψός με γρήγορο περπάτημα και ακατάληπτη γλώσσα. Είναι όμως και τρομακτική η ιστορία αυτή, γιατί αποδεικνύει ακριβώς πώς λειτουργεί ο τρόμος, πώς δρα απλουστευτικά και ισοπεδωτικά, αφαιρεί από τους ανθρώπους τις ιδιότητες και αφήνει μόνο σχήματα, ένα χοντροκομμένο, αδρό περίγραμμα.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: