ZoomNews

Το μήνυμα των Βερσαλλιών

Γράφει ο Γιώργος Καπόπουλος
Το Ανάκτορο των Βερσαλλιών, ένα στοιχειωμένο από την Ιστορία μνημείο, προσφέρεται όσο κανένα άλλο για συμβολισμούς που καλύπτουν την απουσία ουσιαστικού περιεχομένου και αντικρίσματος.
Έτσι, δεν είναι τυχαίο που η εφημερίδα της βαθιάς Γερμανίας «Frankfurter Allgemeine» την Τετάρτη 8 Μαρτίου δημοσίευσε στην πρώτη της σελίδα φωτογραφία της Αίθουσας των Κατόπτρων του ανακτόρου με τον τίτλο «Λάμψη και Δόξα».
Στην ίδια αίθουσα στις αρχές του 1871, επί των ερειπίων της ηττημένης Γαλλίας του Ναπολέοντα Γ΄, ο Μπίσμαρκ συγκάλεσε όλους τους βασιλείς των γερμανικών κρατών πλην Αυστρίας και τους υποχρέωσε να εκλέξουν τον βασιλιά της Πρωσίας αυτοκράτορα της Γερμανίας. Στην ίδια αίθουσα τον Ιούνιο του 1919 υπογράφηκε η Συνθήκη των Βερσαλλιών, με την ηττημένη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Γερμανία να αποδέχεται σοβαρές εδαφικές απώλειες, αλλά κυρίως ένα εξοντωτικό πακέτο πολεμικών αποζημιώσεων.

Προσωρινοί

Οι τέσσερις συνδαιτυμόνες των Βερσαλλιών, τόσο ο οικοδεσπότης Ολάντ όσο και οι προσκεκλημένοι Μέρκελ, Ραχόι και Τζεντιλόνι, έχουν έναν κοινό παρονομαστή: είναι όλοι τους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, προσωρινοί.
Ο Ολάντ στις αρχές Μαΐου παραδίδει τη σκυτάλη στον/στη διάδοχό του, ο Τζεντιλόνι είναι υπηρεσιακός, με πρόωρες εκλογές να είναι πιθανό να προκηρυχθούν ανά πάσα στιγμή στην Ιταλία, ο Ραχόι ηγείται κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία είναι έρμαιο των διαθέσεων και των εσωτερικών ισορροπιών του Σοσιαλιστικού Κόμματος που απείχε από την ψηφοφορία παροχής εμπιστοσύνης, ενώ η Μέρκελ δίνει σκληρή μάχη για την επανεκλογή της, η οποία πολύ νωρίς αποδείχθηκε ότι δεν είναι δεδομένη.
Επιπλέον, οι τρεις από τους τέσσερις, οι Ολάντ, Ραχόι και Τζεντιλόνι, εκπροσωπούν χώρες που συμμετείχαν στις δύο συναντήσεις κορυφής του Νότου, τον Σεπτέμβριο στην Αθήνα και τον Φεβρουάριο στη Λισαβόνα.
Τέλος, να υπογραμμίσουμε ότι οι τέσσερις χώρες που εκπροσωπήθηκαν στις Βερσαλλίες είναι οι τέσσερις μεγάλοι της Ευρώπης και όχι τα ιδρυτικά έξι κράτη της ΕΟΚ, όπως είχε αφεθεί να εννοηθεί στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Μάλτας, καθώς προφανώς η συμμετοχή του πρωθυπουργού της Ολλανδίας Ρούτε μάλλον δεν θα τον διευκόλυνε στην προσπάθειά του να συγκρατήσει την επέλαση του Κόμματος της Ελευθερίας του ακροδεξιού Βίλντερς.

Διαφορετικές προτεραιότητες

Στον πυρήνα της πρότασης για Ευρώπη πολλών ταχυτήτων υπάρχουν δύο δεδομένα. Πρώτον, η ντε φάκτο πολυδιάσπαση της Ευρώπης μεταξύ Ευρωζώνης και Ε.Ε., μεταξύ Βορρά και Νότου στην Ευρωζώνη, με τους μινιμαλιστές του Βορρά Σουηδία και Δανία και την τετράδα του Βίζεγκραντ (Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβακία).
Δεύτερον, η ανάγκη της Γαλλίας να δείξει έστω και σε επίπεδο ρητορικής και συμβολισμών ότι υπάρχει τρίτος δρόμος ανάμεσα στην Ευρωζώνη της μόνιμης δημοσιονομικής λιτότητας του Σόιμπλε και στην εθνική αναδίπλωση-απομόνωση που προτείνει η επικεφαλής της ακροδεξιάς, ηγέτιδα και υποψήφια του Εθνικού Μετώπου για την προεδρία Μαρίν Λεπέν.
Όμως, δυστυχώς για τους Ολάντ, Μακρόν και Φιγιόν, για τους Μέρκελ-Σόιμπλε οι προτεραιότητες των Χριστιανοδημοκρατών της CDU-CSU είναι διαφορετικές, καθώς η πίεση που δέχονται από τα δεξιά, από την Εναλλακτική για τη Γερμανία και τους επανακάμπτοντες Φιλέλευθερους, υπαγορεύει συνεχείς διαβεβαιώσεις και εγγυήσεις ότι, πρώτον, η αυστηρή εποπτεία εφαρμογής του Συμφώνου Σταθερότητας θα ενισχυθεί και, δεύτερον, η πολιτική χαμηλών επιτοκίων του Ντράγκι, που τιμωρεί τους νοικοκύρηδες Γερμανούς αποταμιευτές και επιβραβεύει τη δημοσιονομική ανευθυνότητα του Νότου, θα τερματιστεί το συντομότερο δυνατόν.
Έτσι, ο Ολάντ δεν μπορεί να προτείνει ευθέως και εδώ-και-τώρα τη συμπλήρωση, την πλαισίωση της ημιτελούς ΟΝΕ με τη δημιουργία της Ένωσης του Ευρώ που θα περιλαμβάνει δημοσιονομική αρχή ή υπουργείο Οικονομικών, αλλά και Κοινοβούλιο του Ευρώ, προερχόμενο είτε από απευθείας εκλογή, είτε από το Ευρωκοινοβούλιο, είτε, τέλος, από τα εθνικά Κοινοβούλια, μια γαλλική πρόταση που έρχεται και επανέρχεται τα δύο τελευταία χρόνια.

Λεπτές ισορροπίες

Με τη σειρά του, ο Σόιμπλε, που επιμένει στη μεταβίβαση του ελέγχου της δημοσιονομικής πειθαρχίας από τη «χαλαρή« Κομισιόν των Γιούνκερ-Μοσκοβισί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), δεν πρόκειται, τουλάχιστον μέχρι τις γαλλικές εκλογές, να προωθήσει προς υιοθέτηση την πρότασή του.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα τι μπορούν να κάνουν από κοινού επιπλέον οι «19» της Ευρωζώνης ως πρώτη ταχύτητα, αφού στο ορατό μέλλον οι εκλογικές αναμετρήσεις θα απαγορεύουν κάθε ουσιαστική εξαγγελία πολιτικής πλαισίωσης ή αυστηροποίησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Εδώ, από την αναμνηστική φωτογραφία της συνόδου των τεσσάρων στις Βερσαλλίες μέχρι την πανηγυρική σύνοδο της Ρώμης στις 25 Μαρτίου, βρίσκονται τα δύσκολα, η σύνθεση δηλαδή λεπτών ισορροπιών που να εξυπηρετούν και τους «19» της Ευρωζώνης.
Η συνταγή Ολάντ είναι γνωστή: Οποιασδήποτε μορφής ενισχυμένη συνεργασία σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια σκηνή και ταυτόχρονα μιας κόκκινης γραμμής που θα προστατεύει κάποια κεκτημένα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου που θα μπορούσαν να είναι η βάση επί της οποίας στο μέλλον θα προστεθούν τα μέτρα πολιτικής ενοποίησης που θα δρομολογήσουν σε μια Ευρωζώνη διαφορετική από την εξωθεσμική της σημερινή διακυβέρνηση από το Eurogroup και τον ESM.
Ο Σόιμπλε όμως διαμηνύει ότι αυτά που δεν μπορούν να μπουν από την πόρτα δεν θα μπουν από το παράθυρο: Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας δεν δέχεται πρόταση της Κομισιόν για νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα για Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία που θα χρηματοδοτηθεί μέσω ομολόγων και οι δαπάνες του οποίου δεν θα συνυπολογίζονται στα ετήσια δημοσιονομικά ελλείμματα!

Πολύ κακό για το τίποτα

Έτσι, αντί του αγγλοσαξονικού «πολύ λίγο, πολύ αργά» που νομιμοποιείται ως αντίδραση στην ενίσχυση και εμβάθυνση της ΟΝΕ ως πρώτης ταχύτητας της Ε.Ε. των «27», μάλλον η φράση που ταιριάζει για τη σύνοδο των Βερσαλλιών και, απ’ ό,τι φαίνεται, και για την πανηγυρική σύνοδο της Ρώμης είναι «πολύ κακό για το τίποτα».
Άλλωστε η Γερμανία έχει συσσωρευμένη πείρα απονεύρωσης γαλλικών πρωτοβουλιών που την ενοχλούν, αλλά χωρίς το κόστος της μετωπικής απόρριψής τους. Ας θυμηθούμε για λίγο την πρόταση Σαρκοζί αμέσως μετά την εκλογή του το 2007 για Μεσογειακή Ένωση που αφορούσε ως προς το ευρωπαϊκό της σκέλος μόνο τον Νότο της Ε.Ε.-Ευρωζώνης. Το Βερολίνο την κατέγραψε ως προσπάθεια κατοχύρωσης γαλλικής ζώνης επιρροής από το παράθυρο κι έτσι την απονεύρωσε επιβάλλοντας τη συμμετοχή και των 27 τότε χωρών-μελών της Ε.Ε.!

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: